Filiallar o'rtasida sverka: ichki ko'chirish hujjatlari

Toshkentdagi bosh ombordan Samarqanddagi filialga 200 quti jo'natildi. Bosh ombor daftarida tovar chiqib ketdi, filial esa hali qabul qilmagan. Bu 200 quti kimning qoldig'ida? Hech kimniki: ikkala daftarda ham ko'rinmaydi. Teskari holat ham bor: ikkala tomon tovarni o'z daftariga yozib qo'yadi va u ikki joyda turgandek bo'ladi. Filiallar o'rtasidagi harakat ham hamkor bilan hisob kabi sverkani talab qiladi, faqat bunda qarz emas, qoldiq yo'qoladi. Quyida ichki ko'chirishni qanday rasmiylashtirish va oylik sverkani qanday yuritish.

Ikki bosqichli ko'chirish

Ichki ko'chirish bitta daqiqada bo'lmaydi: tovar yo'lda bir necha soat yoki kun bo'ladi. Shuning uchun uni ikki bosqichli rasmiylashtirish kerak:

1. Jo'natish: jo'natuvchi filial tovarni qoldiqdan chiqaradi, lekin u yo'qolmaydi, «yo'lda» holatiga o'tadi.
2. Qabul: qabul qiluvchi filial tovarni sanab, o'z qoldig'iga kirim qiladi, shundan so'ng «yo'lda» holati yopiladi.

Dasturingiz ko'chirishni faqat bir bosqichda, ya'ni darhol chiqim va kirim sifatida yozsa, filial hali olmagan tovar uning qoldig'ida ko'rinadi, bu esa sanoqda soxta yetishmovchilik beradi. Bunday holatda alohida tranzit ombor yoki hisob belgisi yarating, tovar o'sha yerda yotsin, qabul qilingach filialga o'tsin. Ko'chirish hujjatida kamida quyidagilar bo'lsin: jo'natuvchi va qabul qiluvchi, tovar va miqdor, jo'natish sanasi, mas'ul shaxs, mashina raqami yoki haydovchi ismi.

Oylik sverka jadvali

Har oyning oxirida ikki filial bir-biriga ko'chirishlar ro'yxatini yuboradi va ular quyidagi ustunlar bo'yicha solishtiriladi:

• ko'chirish hujjatining raqami;
• jo'natilgan sana va miqdor;
• qabul qilingan sana va miqdor;
• farq;
• holat: yo'lda, qabul qilingan yoki bahsli;
• izoh va mas'ul.

«Yo'lda» holati uzoq turmasligi kerak. Masalan, ichki qoida: tovar uch ish kunidan ortiq yo'lda tursa, hisobchi mas'ulga murojaat qiladi, bir haftadan oshsa rahbarga ma'lum qilinadi.

Farq qayerdan chiqadi

Jadvaldagi mos kelmagan qatorlar odatda beshta sababdan biriga tushadi:

• Tovar jo'natilgan, qabul esa hali kiritilmagan: oddiy «yo'lda».
• Tovar qabul qilingan, lekin hujjat kiritilmagan: tovar omborda turibdi, daftarda yo'q.
• Miqdor yo'lda kamaygan yoki tovar singan.
• Hujjat noto'g'ri filialga yozilgan.
• Bir xil ko'chirish ikki marta kiritilgan.

Birinchi sabab eng ko'p uchraydi va u xato emas, shuning uchun hisobda alohida ko'rsatilsa, ortiqcha qidiruv bo'lmaydi. Qolganlari esa hujjat va dalolatnoma bilan yopiladi.

Kim nimaga javob beradi

• Jo'natuvchi filial: hujjatni jo'natish kuni yozadi va nusxasini qabul qiluvchiga yuboradi.
• Qabul qiluvchi filial: tovar kelgan kuni sanaydi va bir ish kuni ichida qabul hujjatini kiritadi. Miqdor mos kelmasa, dalolatnoma tuzadi.
• Hisobchi: oylik jadvalni yuritadi.
• Rahbar: muddatdan oshgan va bahsli ko'chirishlar bo'yicha qaror qiladi.

Shartli misol

Oy oxirida 12 ta ko'chirish hujjati bor. O'ntasi ikkala tomonda mos. Bittasi: 30-kuni 200 quti jo'natilgan, filial uni 2-kuni qabul qilgan, ya'ni oddiy «yo'lda». Yana bittasi: 120 quti jo'natilgan, 118 quti qabul qilingan: ikki quti singan va dalolatnoma bilan rasmiylashtirilgan. Shu ikki hujjat bo'yicha jadvalsiz bosh ombor jami 320 qutini chiqim qilgan, filial esa faqat 118 ta kirim ko'radi, ya'ni 202 quti «yo'qolgandek» ko'rinadi. Jadval bilan: 200 quti yo'lda, 2 quti dalolatnoma bilan yopilgan, yo'qolgan tovar nol. Yo'ldagi 200 quti uchun hisobchi qabul kuni kuzatadi: agar u o'tgan bo'lsa-yu, kirim hali yo'q bo'lsa, bu allaqachon filialga beriladigan savol.

Odatiy xatolar

• Ko'chirishni bir bosqichda rasmiylashtirish va yo'ldagi tovarni hisobdan «yo'qotish».
• Filialga oylik sverka haqida so'ramaslik: «ular o'zi qiladi» deb o'ylash.
• Qabul hujjatini bir necha kun kechiktirish.
• Filiallarda nomenklatura kodlari turlicha bo'lishi: bir xil tovar boshqa nom bilan yoziladi.

Xulosa

Filiallar o'rtasidagi tovar ham hisobdan chiqib ketmasligi uchun ikki bosqichli ko'chirish va oylik sverka kifoya: biri tovarni «yo'lda» holatida ushlab turadi, ikkinchisi esa farqlarni vaqtida ochadi. SkladQarz tovarni omborlarda sanaydi, daftar qoldig'ini sanoq natijasi bilan tenglashtiradi va farqlarni sabab, hujjat hamda javobgar bilan reestrga yozadi.