Sverka uchun yagona sana: omborni nega bitta kunga bog'lash

Omborni 28-kuni sanadingiz, aktni esa 31-sanaga tuzdingiz. Ikki raqam hech qachon bir xil chiqmaydi, chunki uch kun ichida omborga tovar ham kirgan, ham chiqqan. Bu xato emas, shunchaki sana farqi. Ammo hisobchi uni baribir «yetishmovchilik» deb qabul qilishi mumkin va bir necha kunni bekorga sarflaydi. Yagona kesish sanasi shu chalkashlikni oldindan olib tashlaydi. Quyida sanani qanday tanlash, kesishdan keyingi hujjatlarni qanday ajratish va sanoq oldin o'tgan bo'lsa nima qilish.

Nega aynan bitta sana

Sanoq omborning «suratga olingan» holati: faqat o'sha daqiqada qancha tovar borligini ko'rsatadi. Akt sverkadagi qoldiq ham ma'lum sanaga tegishli. Agar sana ikkita bo'lsa, ularning orasidagi barcha kirim va chiqim farq bo'lib ko'rinadi. Shuning uchun sanoq, daftar qoldig'i va hamkor akti bir kesish sanasiga keltirilishi kerak, aks holda solishtirishning o'zi ma'nosiz. Bu ayniqsa komissiya tovarida sezilarli: tovar hamkor omborida turadi, hamkor esa o'z sanog'ini va aktini boshqa kunga qo'ygan bo'lishi mumkin. Uch manbaning uchalasi ham bir sanaga bog'lanmasa, ular orasidagi farq hech kimning xatosi bo'lmasa ham paydo bo'laveradi.

Sanani qanday tanlash

• Odatda davrning oxirgi kuni olinadi: oy, chorak yoki yil oxiri. Hamkor akti ham shu sanaga tuziladi.
• Vaqtni ham yozing: ish kuni oxiri yoki ertasi ertalab, ish boshlanishidan oldin. «Kun oxiri» bir kishi uchun soat 18:00, boshqasi uchun soat 20:00 bo'lishi mumkin.
• Sanoq uchun qulay paytni tanlang, ya'ni tovar harakati kam bo'ladigan vaqtni. Kechqurun yoki dam olish kuni sanash osonroq.
• Kesish sanasini hamkor bilan oldindan kelishib oling, ayniqsa komissiya tovari uning omborida bo'lsa.
• Dam olish kuniga to'g'ri kelgan oy oxirida sanoqni undan oldingi yoki keyingi kunda qiling, qoldiqni esa hujjatlar bo'yicha kesish sanasiga hisoblab chiqing.

Kesishdan keyingi hujjatlar

Kesish sanasidan keyin kiritilgan hujjatlar keyingi davrga tegishli. Ammo tovar kesish sanasidan oldin jo'natilgan, hujjat esa keyin yozilgan bo'lsa, savol paydo bo'ladi. Buning uchun ikkita ro'yxat yuriting:

• «sanadan keyin» ro'yxati: kesishdan keyingi sanali hujjatlar, ular aktga kirmaydi;
• «chegara hujjatlar» ro'yxati: tovar sanadan oldin harakat qilgan, hujjat esa keyin rasmiylashtirilgan. Bularning hammasi ikki tomon bilan kelishiladi va izoh bilan yoziladi.

Yo'ldagi tovar ham shu ro'yxatga tushadi. Sanoq kunida omborchi oxirgi kirim va oxirgi chiqim hujjatining raqamini va soatini daftarga yozib qo'ysin: keyin hamma shu raqamdan boshlab sanaydi.

Sanoq oldin o'tgan bo'lsa

Hamma vaqt ham sanoqni kesish kuniga to'g'rilab bo'lmaydi: ombor to'la ishlab turadi, sanovchilar boshqa kunga qo'yilgan, hamkor omboriga esa faqat kelishilgan kuni kiriladi. Bunday holda qoldiq kesish sanasiga orqaga yoki oldinga hisoblanadi: sanoq natijasiga sanoqdan keyingi kirim qo'shiladi va chiqim ayiriladi. Muhimi, o'sha oraliq hujjatlari to'liq bo'lishi va hisob izohi bilan saqlanishi, aks holda hamkor bu hisobni tekshira olmaydi.

Misol sifatida: omborda 28-sanada sanoq o'tkazildi, natija 500 dona. Hisob daftarida 31-sanaga qoldiq 480 dona. Bevosita solishtirsak, 20 dona yetishmaydi, narxi dona uchun 200 000 so'm bo'lsa, bu 4 mln so'm. Lekin 29–31 sanalar orasida kirim 40 dona, chiqim 60 dona bo'lgan. Hisoblaymiz: 500 + 40 − 60 = 480. Raqamlar mos, yetishmovchilik yo'q. Sana bitta bo'lmaganda 4 mln so'mlik soxta farq ko'rinardi va uni qidirish uchun hisobchi ham, omborchi ham bir necha soat sarflashardi. Bunday hisob-kitobni jadvalga tushirib qo'yish yaxshi: sanoq natijasi, kirim, chiqim, kesish sanasidagi qoldiq, daftar qoldig'i va farq alohida ustunlarda.

Odatiy xatolar

• Sanoq va akt uchun turli sanani olish va buni hujjatda yozmaslik.
• Sanoq paytida omborni ochiq qoldirib, kirim-chiqimni to'xtatmaslik yoki soatini yozmaslik.
• Kesishdan keyingi hujjatni davrga kiritib yuborish.
• Hamkor boshqa sanaga akt tuzayotganini bilmaslik.

Xulosa

Yagona kesish sanasi sverkaning eng arzon himoyasi: u soxta farqni olib tashlaydi, haqiqiy farq esa ko'zga tashlanadi. SkladQarz hujjatlarni bitta sanaga keltiradi, shundan so'ng omborda va komissiya joylarida tovarni sanaydi, daftar hamda hamkor ma'lumoti bilan qatorma-qator solishtirib, farqlarni sababi bilan reestrga yozadi.